Filed Under:  पर्यटकीय गन्तव्य

स्वर्गद्वारीमा केबुलकार : अधुरो पर्यटन पूर्वाधार

22nd November 2014   ·   0 Comments

photo sworgadwari (1)Dhaniram sharmaधनिराम शर्मा

धार्मिक पर्यटकीय गन्तव्य स्वर्गद्वारीको पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि निजी कम्पनीहरुको टुङ्गो लागे पनि पर्यटन विकास पूर्वाधार परियोजनाको ढिलासुस्तीका कारण प्रस्तावित केबुलकार परियोजना अलमलमा परेको छ । कम्पनी छनौट भइसकेको दुई वर्ष बितिसक्ता पनि पर्यटन मन्त्रालयले चासो नदिदा ढिलासुस्ती भएको व्यवसायीहरु बताउँछन् ।

सरकारको तीन खम्बे अर्थनीतिअनुरुप सञ्चालन हुन लागेको केबुलकार परियोजना पर्यटन मन्त्रालयका जिम्मेवारहरुले बेवास्ता गर्दा ढिला भएको स्थानीय पर्यटन व्यवसायी टेकराज भण्डारी बताउँछन् । ‘वि.सं. २०६९ फाल्गुनमा टेण्डर आह्वान भएपछि तीन कम्पनीहरुको सहमतिमा परियोजना सञ्चालन हुने भएको छ, भण्डारी भन्छन्, ‘कम्पनी छनौटको काम सकिए पनि पर्यटन विकास पूर्वाधार परियोजनाले फाइल अगाडि नबढाउँदा विलम्ब भइरहेको छ ।’ सार्वजनिक साझेदारी अवधारणामा तीस वर्षे परियोजना सञ्चालन गर्ने भनिए पनि पर्यटन विकास पूर्वाधार परियोजनाले कहिले वनको कहिले कसको भन्दै आलटाल गर्नाले सञ्चालन अनुमतिको टुङ्गो नलागेको भण्डारीको भनाई छ । आफ्नो तर्फबाट सबै काम भए पनि परियोजनाले आलटाल गरिरहेकोे उनको आरोप छ ।

स्वर्गद्वारीको पर्यटनलाई बजारीकरण गर्न देशकै कहलिएका निजी कम्पनीहरुले हात हालेका गरेका छन् । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका पूर्वअध्यक्ष कुुशकुमार जोशी, ग्लोबल आइएमइका अध्यक्ष चन्द्र ढकाल र प्रतिष्ठित व्यापारी सुजन श्रेष्ठका कम्पनीहरुले प्रस्ताव गरेका छन् । यद्यपी त्यो प्रकृया पूरा हुुन सकेको छैन । जोशीको लामा कन्स्ट्रक्सन, ढकालको युनाइटेड विल्डर्स एण्ड इन्जिनियर्स र श्रेष्ठको लक्ष्मी कन्टेसनल कम्पनीले साझेदारीमा सञ्चालन हुुने भए पनि अझै पूरा हुन सकेको छैन ।

उता प्यूठान उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष माधव भण्डारीले प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगे पनि फाइल अड्किनु उचित नभएको बताउँछन् । स्वर्गद्वारीलाई विश्वसामु चिनाउन र स्थानीय समुदायको जीवनस्तर उकास्नका लागि पनि केबुलकार सञ्चालन आवश्यक भएको उनी बताउँछन् । सरकारी तहबाट जिल्ला विकास समितिले विशेष पहल गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ । सरकारले लगानीमैत्री वातावरण भएको बताए पनि व्यवहारमा त्यसो हुन नसकेको उनले टिप्पणी गरे । केबुलकार सञ्चालनमा आए स्वर्गद्वारीमा पर्यटकको आगमनमा अझै बृद्धि हुने उनको दावी छ । जमिनबाहेकको छ सय मिलियन रुपैयाँ लागत रहने अनुुमान गरिएको केबुलकार प्यूठानको भिंग्रीलाई आधारबिन्दु मानेर तानिने भएको छ । समुद्र सतहदेखि दुइ हजार एक सय मिटर उचाइमा रहेको स्वर्गद्वारीमा वर्षेनी डेढ लाख बढी पर्यटकले अवलोकन भ्रमण तथा दर्शन गर्ने गरेको तथ्याङ्क छ ।

दाङबाट भालुबाङदेखि प्यूठान भिंग्रीको बाटो भएर स्वर्गद्वारी पुग्न सकिन्छ भने दाङको घोराही हुुँदै रोल्पाको होलेरीदेखि पनि पर्यटकहरु स्वर्गद्वारी पुग्ने गरेका छन् । तर प्यूठानको बाटो भएर स्वर्गद्वारी पुुग्ने अधिकांश पर्यटक मध्यम तथा उच्च वर्गका रहेको पाइन्छ । त्यसैले स्थानीय पर्यटन व्यवसायीहरुको पहलमा भिंग्रीमा सुविधासम्पन्न होटेल तथा रेष्टुरेन्ट संचालनमा छन् । न्यूनतम सरदर अढाइ दिन पर्यटक स्वर्गद्वारी आसपासमा रहने गरेको अनुमानित तथ्याङ्क छ । केबुलकारलगायतका पूर्वाधारमा विकास भएमा पर्यटक बसाइ लम्बाउन सकिने व्यवसायीहरुको अपेक्षा छ ।

विशेषगरी भारतीय पर्यटक र आन्तरिक पर्यटकको गन्तव्य स्वर्गद्वारीमा धार्मिक महत्व मात्र होइन प्राकृतिक आनन्द दिने वातावरण छ । उत्तर पूर्वतिर धौलागिरी, माछापुच्छे« र पश्चिमको सिस्ने हिमालको दृष्य अवलोकन पनि एक महत्वपूर्ण आकर्षण हो । तर सडक लगायतका पूर्वाधारहरुको उचित व्यवस्थापन हुन नसक्दा स्वर्गद्वारीको धार्मिक पर्यटन अपेक्षाकृत बन्न नसकेको हो ।

स्वर्गद्वारीको भौतिक पूर्वाधार विकास गर्न जिविस प्यूठान, स्वर्गद्वारी आश्रमको लगानी मात्र होइन सडकका लागि धेर थोर बजेट नपरेका पनि होइनन । तर व्यवस्थित दिर्घकालीन गुरुयोजनाको अभावमा पूर्वाधार र प्रवद्र्धन त्यति बलियो नभएको जानकारहरु बताउँछन् । यद्यपि जिल्ला विकास समिति प्यूठान स्वर्गद्वारी आश्रम र केन्द्रीय बजेटबाट सडक, सिंढी र भ्यूटावर बनाउने प्रयत्न भएका छन् । तर गुुरुयोजनाको अभावमा यी पनि अव्यवस्थित बनेको स्थानीयहरुको गुुनासो छ । केवलकार सञ्चालनदेखि अन्य पूर्वाधारको लागि राज्यले थप लगानी तथा उचित वातावरण बनाउनुपर्ने उनीहरुको माग छ ।

मूलतः सञ्चालन हुने भनिएको केबुलकारको प्रक्रियालाई अविलम्व पूरा गरी कार्यान्वयनमा लिन सके स्वर्गद्वारीको प्रचार प्रसारसँगै स्थानीय तहमा आर्थिक रुपान्तरण हुने पर्यटनसम्बद्ध जानकारहरु बताउँछन् । निजी क्षेत्र र स्थानीय लगानीमा हुुने भएकोले पनि यसको दिगो र व्यवस्थित बन्ने आशा गर्न सकिन्छ । प्यूठानको स्वर्गद्वारी र ताप्लेजुङको पाथीभरामा तीन कम्पनीको संयुक्त लगानी रहने पर्यटन पूर्वाधार विकास परियोजनाले बताएको छ ।

By

Readers Comments (0)